Forum

manuele slagbomen

9/6/11 jeu
jos smetsIk ben geboren in 1946 en herinner mij de manuele slagbomen aan de Hasseltseweg nog bijzonder goed. Ik herinner mij ook dat de "bareelwachter" telefoon kreeg als hij de slagbomen moest sluiten. Allicht kreeg hij telefoon van de "bareelwachter" van een vorige overweg. Het leek mij een prachtige job.8/8/15
GeraldJef Jermei stelt zijn visie bij : de manuele slagbomen werden afgeschaft op het einde van 1971 of in 1972 (volgens zijn uitleg volgde hij in 1972 de seingeversopleiding toen de seininrichting op de lijn Hasselt - Luik aangepast werd).
Volgens Jef werd de onbewaakte overweg aan het Natveld pas veel later afgesloten, waarschijnlijk in de tweede helft van de jaren zeventig. Persoonlijk kan ik mij niet herinneren dat deze overweg nog in gebruik was - mijn beroep was hoofdtreinwachter of treinbegeleider, vanaf begin 77 heb ik zeer frequent "treinen gedaan" op de lijn 34 (Hasselt - Luik).
De overweg aan het huidige waterzuiveringsstation in Beverst werd afgesloten nadat de bewoner in het huisje 'on den aandere kant van de brier' overleden was, waarschijnlijk een 10- of 15-tal jaren geleden.
12/9/11
maurits engelenGerald, kan je bij dhr. Jermei mijn herinnering eens toetsen aan een onbewaakte overweg, richting Hoeselt, van Natveld naar de Vrankrijk, achter de huidige bedrijven Bastiaens en Palmaers ?12/9/11
GeraldVolgens Jef Jermei, destijds seingever in station Bilzen, werden de manuele slagbomen aan het kerkhof in 1971 vervangen door elektrisch bediende. Toen men de seininrichting aangepast heeft van handbediening (denk aan de oude "cabine" t.o. het station) naar het "all relais"-systeem (elektro-mechanisch) werden ook de overwegen, annex slagbomen, gemoderniseerd.

Op het grondgebied van Bilzen (voor de fusie van 1977) bevonden zich overwegen :
- aan het station (Stationsstraat - Tongersestraat)
- aan het kerkhof (Hasseltsestraat - Sint-Lambertuslaan)
- in Rooi (aan Corrie, tussen Rooierweg en Laakstraat) vroeger onbewaakt, tegenwoordig beveiligd door lichten en "halve slagbomen")
- nog in Rooi (tussen Rooi en Hoogbrugstraat), eerst een rolbarrier (bediend door o.a. Kaat van Debing), later onbewaakt en nog later beveiligd door lichten en halve slagbomen)
- in Spurk (tss Boomstraat en Rehagestraat).
In Beverst lagen er overwegen aan de Laarstraat, Oudestraat (aan D.W. Plastics), aan de Molenstraat (tss Schoonbeek en Beverst) en nog een aan het huidige waterzuiveringsstation.
Op de spoorlijn naar Maastricht lag er nog een overweg aan de Ribusstraat, deze was eveneens onbewaakt. In Munsterbilzen lag er een overweg aan het station (café Bloemenhof).Aan het kasteel van Groenendaal lag er ook een onbewaakte overweg, in de bos. En in Eigenbilzen hadden ze bruggen.
"Cabines" (seinhuizen) vroeger in Bilzen : aan het station, in Rooi (achter Corrie) voor de spoorvertakking naar de Kempen, in Spurk voor de vertakking naar Maastricht).
Op het grondgebied van Bilzen enkel de seinpost overgebleven. De spoorlijn 34 (Hasselt - Luik) heeft seinposten in Hasselt, Bilzen, Visé, Liers en Luik-Guillemins. Seinpost Tongeren wordt nietmeer gebruikt.
11/9/11
robrechtJeu ge maakt gewag van 2 briere maar ik denk 4 briere of hoort Rooi en Spurk niet meer tot Bilzen te Rooi aan de "haugbrèg" stond een klein lemen huisje waar Kaat van Debing woonde een zus van mijn ma en zij stond eveneens in voor het open en dicht doen van de brier(ook al gebeurde dan wel eens dat ze dat vergat ) en een beetje terug, meen ik mij nog te herinneren als je van Bilzen kwam lag voorbij de Ribes een verbindingsweg naar Spurk en rechts (aan de spoorweg naar de Kempen), stond een grijs huis en ook daar werd de brier manueel bediend ?? 13/7/11
Freddy HuygenHoeveel keren ik als kojoeng en later ook als jonge man, voor ons de verekte brier, hebben gestaan is niet te schatten. Zeker voor ons maeremnaeren was de brier een doorn in het oog! Ben van 1960 en herinner mij nog goed dat ik op weg naar school (college) deze brave mannen nog aan de zwengel zagen draaien. De stelling dat dit gebeurde tot diep in de jaren 60 klopt, als het al niet begin jaren 70 was. Aan de statie zie ik ook nog steeds (haug in de cabin) de zwengeldraaier staan. Ook nog een anecdote hierover is: als je zo dikwijls als wij voor de brier stonden gebeurde het al eens dat men, vanaf je de brier zag omlaag gaan, wat harder ging trappen. Ik geraakte natuurlijk niet op tijd aan de overkant waardoor de man foeterde en zijn vuist omhoog stak richting mij. De brier had van die ijzeren gordijnen onder hangen waardoor ik er ook nog niet onderdoor kon met de fiets. Dè schèlm moest dus opnieuw de brier een stukje omhoog draaien. In ieder geval is de ondertunneling voor vele maeremnaeren tot achtste wereldwonder uitgeroepen:-) 19/6/11
maurits engelenGerald: inderdaad ligt dat "ruthaajske" braak en niet onder de parking van O'Kay. Maar op de hoek waar nu die O'Kayparking ligt, was er een klein woonhuis met schuur, dieper dan de "kiezelweg" gelegen, waarvan de bewoners/bewoonsters (verwant aan Fastré?) naar mijn aftakelende herinnering niet alleen het onderhoud van het kapelleke op zich namen, (de deur 's avonds sloten en de kaarsen uitbliezen), maar ook beurtdienst deden in het verdwenen ruthaajske, "mèt de vérrek aon".16/6/11
GeraldIn de Bilisium-filmcollectie bevindt zich een dvd (nr 22) met beelden uit 1962 : daarop is duidelijk te zien dat de overweg aan het kerkhof beveiligd was door manuele slagbomen(op de achtergrond zie je o.a. het "nieuwe ziekenhuis" en de staatsschool in opbouw.
De "bareelwachter" klopte zijn dienst in het "cabinneke" aan de overweg, telkens hij telefoon kreeg van het dichtstbijzijnde seinhuis kwam hij buiten om de "barrier toe te draaien". Als de trein voorbij was draaide hij de barrier weer open. De bareelwachter werd nogal eens bekritiseerd omdat de barrier te lang toebleef.

Het "ruthaajske" was oorspronkelijk de woonst van de bareelwachter, later werden deze huisjes privé verhuurd, meestal aan NMBS-werknemers. Deze huisjes hadden totaal geen comfort. Het huisje aan het kerkhof bevond zich tussen de spoorweg en de Nieuwstraat (perceel is tegenwoordig braakliggend), dus niet op de parking van de Okay.
Het cabinneke voor de bareelwachter (een constructie van betonnen platen, slechts enkele m2 groot) bevond zich binnen de slagbomen, onmiddellijk langs de sporen). De bareelwachters aan het kerkhof werkten "in posten (3 x 8)"
15/6/11
PatrickIn mijn notities vind ik inderdaad bij "roethaajske" (men zegt ook wel "ruthaajske"): spoorweghuisje (aan een bewaakte overweg).
Voor wat het waard is ...
14/6/11
rikMaak ik mezelf wijs dat ik daar nog héééél vage herinneringen aan heb? Zo niet, dan hebben ze nog tot begin jaren '60 manueel bediend.
Noemden de Bilzenaren zo'n huisje niet e routehaajske (of schrijft u "roethaajske"?)
14/6/11
jeuDat zal wel eerder "waachtershaajske" geweest zijn ipv "waachhaajske". "Het waachhaajske" wôr 't sjaailkotsje.13/6/11
jeuEr waren in Bilzen "2 briere" die manueel bediend werden. Die aan het station en die aan het kerkhof. Een zoektocht in de archieven van het Belang leverde de volgende gegevens op:
Van 1931 tot 1941 zou Jula Stulens (echtg. Florent Claesen) Meershoven 122 bareelwachtster geweest zijn aan het kerkhof. In 1954 was Lambert Briers uit Wellen
"overwegwachter". In 1959 waren dat H. Elisa, Stulens Maria en Gilissen Celestine.
Het zou dus eerder nog tot "in de jaren '60" geweest zijn dat er hier bareelwecht(st)ers waren. Noemde men die cabine ook niet " 't waachhaajske" of was dat een ander gebouw?
13/6/11
Patrick SlechtenMisschien was het veeleer "tot ca. 1960"? Ik herinner mij een vrouw die uit die cabine kwam om de "brier" naar beneden of naar boven te draaien. En aangezien ik na 1950 geboren ben ...12/6/11
maurits engelenJeu, inderdaad in het huisje dat nu onder de parking van de O'Kay verpulverd ligt, tegenover "'t kapelleke van Bijstand", woonde iemand die ertegenover in een lichtgroen cabineke regelmatig de slagbomen kwam bedienen. Juist dateren kan ik het niet, maar het moet tot ca. 1950 de normale procedure geweest zijn. Een anecdote biedt me hierbij enige steun. We hadden enige klasgenoten "van aater d'n ijzeren waeg" en op een morgen kwam Jos te laat bij Meester Vorstenbosch. Maar hij verontschuldigde zich: "Ik heb voor den trein moeten staan Meester." Waarop Vorstenbosch "En heb je hem ook kunnen tegenhouden Jos?".
Toegegeven geen historische fundering uit plausibele bronnen. Toch echt.
11/6/11
jeuHeeft er iemand een idee vanaf wanneer er te Bilzen automatische slagbomen zijn gekomen aan de spoorwegovergangen?
Woonden de manuele bedienaars -zoals ik altijd gehoord had-werkelijk in het kleine huisje
rechts van de spoorwegovergang (als je van Beverst kwam)?
9/6/11

Nieuwe reactie plaatsen

Uw naam:
Uw emailadres:
Reactie:
Type de bovenstaande Cijfers: