Auditoriumlezingen

Kom mêr èns leistere èn het Moêderhaus

3e etage, De Ganshof, Hospitaalstraat 15, Bilzen

Toegang per lezing: 3 euro (Bilisiumabonnees genieten gratis toegang)


dinsdag 10 januari 2012, 20 u.

dr. Jan VAES:

Prelaten, privileges en vrijpostige voogden: geschiedenis van het graafschap Loon en het prinsbisdom Luik in Europees perspectief

Uit de Karolingische gouwen groeiden talrijke heerlijkheden en graafschappen, zoals het graafschap Loon. Het was door een ‘dubbele horizontale vazalliteit’ verbonden met het prinsbisdom Luik en de Duitse keizer. Geprangd tussen machtige buren, zoals de hertogen van Brabant en Jülich, was deze leenband een broze levensverzekering. De graven van Loon trachtten door een berekende huwelijkspolitiek in het Duitse Rijk, door het stichten van stedelijke vrijheden en door het uitoefenen van voogdijrechten hun positie verder te verstevigen; op termijn bleken deze pogingen echter juist hun ondergang te versnellen.

Wanneer er vanaf 1366 geen wettelijke erfgenamen meer zijn, gaan de grafelijke rechten over op de leenheer, de bisschop van Luik, zoals het leenrecht vereiste.

Na de pogingen om Luik – en dus Loon – in het Bourgondische statencomplex in te lijven, worden beide door de Habsburgers definitief in de Niederrheinisch-Westfälische Kreits opgenomen. De prins-bisschoppen besturen Loon voortaan op een stiefmoederlijke wijze. Zelf zijn ze speelbal van de talrijke krachten die in de Stedentijd en Vorstentijd ageren: Duitse keizer en adel, kapittels, Luikse patriciërs en ambachten.

Jan Vaes is doctor in de oudheidkunde en kunstgeschiedenis en werd Laureaat van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Hij is lector geschiedenis en cultuurgeschiedenis aan de Lerarenopleiding van de Katholieke Hogeschool Limburg. Hij is docent aan Universiteit Vrije Tijd en aan het Kunsthistorisch Instituut te Antwerpen (Koninklijk Museum voor Schone Kunsten). Hij publiceerde o.m. in Den Haag, Leuven, Brussel, Parijs, Rome en Milaan.