menu

agenda

za. 25 nov., 10-17 u.
Jaarlijks congres van de Vereniging Limburgse Dialect- & Naamkunde in CC Lanaken. Thema: Lanaken, lappendeken in taal en geschiedenis. Gratis toegang, na aanmelding vooraf.


wo. 20 dec., 20 uur
De Duitse glasnegatieven uit 1917. Lezing door KIK-IRPA-medewerker Robrecht Janssen in de Sint-Maartenkerk, Sint-Truiden. Organisatie: Geschied- en Oudheidkundige Kring Sint-Truiden i.s.m. Erfgoedcel Haspengouw.


nieuws

 
26/10/17

Bilisium start project voor restauratie graf Caby

grafcaby2017 Het graf van het gezin Caby-Vandooren op het kerkhof van Bilzen bevindt zich in een deplorabele toestand. Bilisium heeft besloten om een project te starten teneinde dit fraaie en voor Bilzen unieke voorbeeld van funerair erfgoed, te behoeden voor totaal verval.

Op 10 mei 1940, rond 8 uur ‘s ochtends, vertonen de eerste Duitse bommenwerpers zich boven Bilzen. Dokter Caby, die aan de Markt woont, reageert alert en brengt zijn drie kinderen, Denise, Camille en Willy, in veiligheid in Beverst. Zijn vrouw, Helena Vandooren, die het kraambed houdt met haar pasgeboren baby, zou hij onmiddellijk daarna gaan ophalen. Bij zijn terugkeer in Bilzen vindt hij hun huis aan de Markt platgebombardeerd. Zijn vrouw en de acht dagen oude Ghislaine worden dood van onder het puin gehaald.

markt1940 

1940, zicht op de hoek van de Markt waar het huis Caby stond. Nadien werd hier de Demerlaan aangelegd. 

Het leven is niet mild voor Caby. Op 22 mei 1945, op weg naar een huisbezoek in Martenslinde, heeft hij met zijn motor een fatale aanrijding met een Amerikaanse legervrachtwagen.

Dit graf getuigt niet alleen van de rampspoed die deze familie heeft getroffen. Het is meteen ook een krachtig en sprekend symbool voor het trauma van de Tweede Wereldoorlog in onze gemeente. De aanblik van het graf roept sterke emoties op. De twee arduinen zerken die de kleine zerk van de baby flankeren, spreken voor zich. De herinnering aan de oorlog is steeds dichtbij.

Bilisium wil het graf restaureren om het aansluitend te laten herleven als herinneringsmonument voor de inwoners van Bilzen die in 1940-45 zijn omgekomen.

Gaarne doen wij een oproep om ons te steunen bij de financiering van dit project. Uw bijdrage, hoe bescheiden ook, kan u overmaken op rekening

BE88 4527 0821 9141 ten name van Bilisium vzw, Bilzen, met vermelding van “Restauratie graf Caby”.

Bilisium, gesticht op 30 oktober 1968, is van mening dat dit project een bekroning is van 50 jaar engagement ten dienste van de Bilzerse gemeenschap.

grafcaby-aanzicht

7/10/17

Het bikske, het bikske ...

Mogen we jullie aandacht vragen voor enkele (niet zeer onrustbarende) verdwijningen - de een wel jammerlijker dan de andere - die Bilisium even in herinnering wilde brengen: 1. Het is bijna 70 jaar geleden dat uit het Bilzerse straatbeeld is verdwenen... de stoomtram! De concurrentie met de autobus (en de auto) werd hem allicht te veel. Het laatste exemplaar reed in 1948, de tramsporen verdwenen in 1952. Onze tramstatie is er jaren niet goed van geweest. Maar toen kwam Dikke Louis - en de rest is history.  2. Betreurenswaardiger is het verdwijnen omstreeks 1960 van een omvangrijk natuurgebied, waaronder de Deense Wijers, benoorden Bilzen om plaats te maken voor ... de Fordfabrieken.  Welke fabrieken? Juist. Zonde, toch.  Maar er staat nog meer te lezen in het nieuwe 'bikske' van Bilisium!  F. Maurissen en K. Nijssen nemen in hun reeks over 150 jaar politiek en bestuur in Bilzen de partijen, hun tenoren en hun verkiezingspropaganda voor de verkiezingen van 1938 onder de loep. De nakende oorlog wierp zijn donkere schaduw vooruit en met het weinige spek dat nog voorhanden was, werd duchtig heen en weer geschoten.  Georges van de Brouwer had als kwajongen een wat dubbele verhouding tot zijn moeder: het ene moment droeg hij haar op handen, het andere vloog zij van haar voetstuk, naargelang de fratsen die hij weer had uitgehaald en de straf die erop was gevolgd. Maar van het mooie Bilzers in zijn column zult u ael genieten.  Over Bilzers gekald: de oudste geschreven bron van ons dialect is de Enquête-Willems uit 1887, en dit danken wij de toenmalige respondent kanunnik Adolf Beckers. Hoog tijd om eens uit te zoeken wie die man eigenlijk was. U verneemt het in twee afleveringen - ook waarom die dialectenquête zo belangrijk is gebleken.  Deze keer was er geen plaats voor een groot gedicht van Den Trotwaarleeper ... dan maar een kleintje: In der Beschränkung...   Een nuttig artikel voor wie bv. aan zijn stamboom werkt: hoe zat dat precies met die republikeinse kalender? De Franse jaartelling voor u uit de doeken gedaan! Met dank aan Robrecht - die heeft nog meegevochten in de Franse revolutie!  Dit, en nog wat meer (zoals de geschiedenis van het torenuurwerk in de Sint-Mauritiuskerk), kunt u lezen in het oktobernummer van ons eerbiedwaardige tijdschrift (dat vinden we zelf ook!).

Het werkjaar zit er weer bijna op, stilaan tijd dus om wat centjes opzij te leggen voor onze volgende jaargang. Want - geef toe! - een jaar zonder Bilisium is toch maar een flutjaar.


 

Zoekt u iets? Probeer het nieuwsarchief misschien eens?